Hăy đọc lại truyện Linh Nghiệm
Thanh Phong
Gửi quư vị đại biểu đại hội IX DCSVN.Có thể là trong quư vị đại biểu, vài người c̣n nhớ, hồi tháng 7 năm 1992, ở đất Thăng Long ngàn năm văn vật, nơi quư vị sắp đến họp đại hội IX, đă xảy ra một sự kiện văn học làm xôn xao dư luận nước ta. Mà chuyện động trời đó gây nên bởi một truyện rất ngắn và hay, đăng trên báo Văn Nghệ số 27, nhan đề "Linh Nghiệm" của nhà văn Trần Huy Quang. Truyện chỉ chừng 2000 từ thôi, nhưng nó làm người đọc giật ḿnh nghĩ đến t́nh cảnh của đất nước và dân tộc trong nhiều thập niên qua. Nó đặt ra những vấn đề lớn mà mỗi người tâm huyết đối với đất nước và dân tộc đều phải suy nghĩ. Chính v́ thế, hôm nay, tôi muốn thưa chuyện cùng quư vị về cái truyện ngắn đó.
Ngay cái tên Hinh, nhân vật chính, và câu mở đầu truyện ngắn: "Hinh là con trai thứ ba trong một gia đ́nh nông dân không nghèo nhưng cũng không giàu có ǵ lắm", đă gợi cho bạn đọc tinh ư nghĩ đến ông Hồ Chí Minh. Ông cũng là con trai thứ ba trong nhà, sau ông anh Nguyễn Sinh Khiêm và bà chị Nguyễn Thị Thanh. Gia cảnh của ông cũng na ná như vậy. Đến câu thứ hai: "Cha anh ta có đỗ đạt, đă từng làm quan, nhưng tính khí thất thường, ḷng đầy ham hố nên quan trên không mặn mà ǵ nên đă bỏ quan, khi đi dạy ở chốn kinh kỳ, khi ngồi bốc thuốc ở vùng sơn cước". Có thể là trong quư vị ít người biết sự thật về cụ thân sinh ông Hồ, v́ những người viết sử của đảng đă tung ra nhiều huyền thoại về tinh thần cách mạng chống Pháp, chống Triều đ́nh của cụ, về việc cụ đă treo ấn từ quan, nên chính nhà văn cũng bị "tung hỏa mù" mới dùng chữ "đă bỏ quan". Nhưng đó chỉ là tiểu tiết, c̣n đại thể th́ khớp với thực tế. Cụ Nguyễn Sinh Sắc, sau đổi tên là Sinh Huy, thân sinh ông Hồ, hồi năm 1901 đỗ phó bảng, năm 1906 được bổ làm thừa biện Bộ Lễ, ba năm sau lại được bổ làm tri huyện B́nh Khê ở tỉnh B́nh Đi.nh. Khi làm tri huyện, cụ đă lạm quyền đánh chết người nên bị phạt trăm trượng, giáng bốn cấp và giải về Huế. Chuyện này có ghi rơ trong Tờ tŕnh của Bộ H́nh ngày 19 tháng 8 năm Duy Tân thứ tư (tức là ngày 22.9.1910). Về sau cụ Sắc khi đi dạy, khi bốc thuốc, hệt như bố của Hinh vậy. Những câu sau, nhà văn mô tả tính t́nh của nhân vật chính: "Hinh thừa hưởng ở ḍng họ và khí chất của vùng chôn rau cắt rốn cái nết cơ bản cần cho kẻ có hoài băo tham chính là tính đa mưu túc kế, ḷng dạ thật không bao giờ lộ ra mặt, bạn bè cùng lứa không ai dám kết thân làm bằng hữu. Hinh sáng dạ, lại có chí, học đâu biết đó, hai mươi tuổi làm thơ chữ Hán, đọc Rút-xô, Mông-tét-ski-ơ... bằng nguyên bản nhưng Hinh chán học, chỉ nhăm nhăm một dạ xuất ngoại". Phác họa sắc sảo của nhà văn gợi lên những đường nét độc đáo của ông Hồ. "Hinh ngước cái nh́n mong đợi lên bầu trời, hoài vọng bóng dáng một con tàu, t́m kiếm một phép thần thông"ï... "Tháng ngày như sợi chỉ căng mà ḷng khao khát làm trai hải hồ, khắc khoải mong một phút được quỳ dưới chân bậc Chí Thánh và nói: Ơn Người, Người là nguồn ánh sáng dẫn dắt chúng con... Lũ chúng sinh con khao khát được gặp Người...". Đọc những ḍng này, chắc quư vị nhớ lại là chàng Nguyễn Sinh Cung, tức Nguyễn Tất Thành, tức ông Hồ sau này, hồi đầu những năm 20 của thế kỷ trước, trong một bài đăng trên tờ Sự Thật (27.1.1924), đă tôn vinh Lenin cũng với giọng văn hệt như thế: Khi c̣n sống, Người là cha, thầy học, đồng chí và cố vấn của chúng ta. Ngày nay, Người là ngôi sao dẫn đường cho chúng ta đi tới cuộc cách mạng xă hội. Nhà văn kể tiếp: "Thế rồi như sự linh nghiệm của lời nguyện cầu, một đêm giông tố băo bùng... Hinh đă lên chín tầng Thánh địa để được gặp đấng Chí Linh". Cũng như thế, năm 1923, ông Hồ đă đặt chân lên Miền Đất Hứa của ông là nước Nga Xô-viết những mong được gặp đấng Chí Thánh cộng sản. Truyện kể rằng Hinh không gặp được đấng Chí Thánh, mà gặp một cô gái tóc vàng (h́nh tượng hay biết bao!), sứ giả của đấng Lập Đạo... trao cho Hinh đạo thư quư giá... rồi biến mất giữa bao la... "Hai tay đỡ cuốn sách trước trán, Hinh vẫn quỳ và thành kính đặt lên đó một cái hôn, rồi anh run run dở ra đọc. Đạo thư đó dạy anh làm thế nào để có được thiên hạ. Hinh ấp cuốn đạo thư vào ngực tức tưởi. "Trời ơi, bảo bối, bảo bối... Hinh sung sướng hét toáng lên. Tiếng anh vang rất to trong đêm"... "Anh sung sướng và cảm động đến mức nước mắt giàn giụa. Ôi chúng sinh nhọc nhằn và tăm tối của ta, bảo bối này sẽ soi sáng đường chúng ta đi...". Hẳn quư vị c̣n nhớ, chính ông Hồ đă kể lại trong một bài viết, là hồi đầu thập niên 20, lần đầu tiên đọc "Luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa" của Lenin, ông không hiểu hết, chỉ nắm được điểm chính, nhưng... : "Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một ḿnh trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: Hỡi đồng bào đang bị đọa đày đau khổ! đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!". Từ đó tôi hoàn toàn tin theo Lenin, tin theo Quốc tế thứ ba". Ông Hồ đă nói: "Chủ nghĩa Lenin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái cẩm nang thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà c̣n là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xă hội và chủ nghĩa cộng sản".
Truyện kể rằng: Có được bảo bối trong tay, Hinh lên đường "đi về phía Nam" t́m đến vườn hoa và làm đúng như lời chỉ giáo trong "đạo thư": anh "khom người xuống, đi chậm từng bước một, mắt nh́n xuống mặt đất để "t́m cái này"... "T́m cái này" là t́m cái ǵ, anh không hiểu nhưng không dám nghi ngờ lời vàng ngọc của đấng Tiên tri... "Anh như bị thôi miên, không biết ḿnh đang t́m cái ǵ, nhưng anh cứ trung thành với lời chỉ giáo, người cúi lom khom, mắt dán xuống đất và từng bước một chậm răi"... Ai hỏi anh, anh chỉ buột miệng trả lời: "T́m cái này"... Thế là "một nhóm học sinh cấp ba, mấy đứa con trai vốn hiếu kỳ", tiếp đến "dân lang thang thất nghiệp, dân nhà quê bỏ ra thành phố kiếm cơm, đang đói rách hy vọng "vớ được một chút may mắn", rồi đến "dân xích lô, ba gác, dân ăn xin, trẻ mồ côi bán báo, dăm cô điếm, đám bụi đời móc túi"... đă đi theo Hinh. Cứ thế, "số người hy vọng có một chút no ấm ḅ lê trên vườn hoa để t́m vật báu... đông như một đàn kiến". "Hinh chợt nhận ra tiếng ồn của đám đông và anh ngạc nhiên đứng lên nh́n họ, hóa ra thiên hạ đă bu lại xung quanh ḿnh". Anh đă có được thiên hạ!
Truyện kể tiếp: "Cái đám đông ấy cứ như ḍng nước trong ḷng sông, trôi đi chứ không cạn. Người đến trước, thất vọng ra về trước, người đến sau, thất vọng ra về sau. "T́m cái này" là cái ǵ th́ không ai biết nhưng cứ hy vọng có chút no ấm mờ mờ phía trước cũng đă hấp dẫn để họ trở thành một ḍng nước". Rồi nhà văn đột ngột kết thúc:
"Trưa.
Rồi chiều.
Và... vẫn c̣n đám đông xúm xít giữa vườn hoa Mùa Xuân".
Đoạn kết thật xót xa! Ngay cái tên vườn hoa trong truyện cũng có tính biểu tượng sâu sắc. Chẳng phải là quư vị vẫn thường tuyên truyền chủ nghĩa cộng sản là Mùa Xuân Nhân Loại đấy ử Và đúng là nhiều người dân Việt Nam, một số ít tự nguyện c̣n tuyệt đại đa số th́ bị bắt buộc, đă đi theo ông Hồ và đảng cộng sản hàng mấy chục năm trời để mong có được "chủ nghĩa xă hội" và tới Mùa Xuân Nhân Loại, thế mà nào có ai biết được mặt mũi, h́nh dong "chủ nghĩa xă hội" là cái chi chi, chính ngay ông Hồ và các lănh tụ khác của đảng ông cũng không biết. Có khác ǵ "thiên hạ" đi theo Hinh "để t́m cái này" mà chẳng một ai biết là cái ǵ cả, nên hết lớp người này đến lớp người khác đă thất vọng ê chề.
Tuy nhiên, hậu quả việc làm vớ vẩn của chàng Hinh không lớn lắm: anh ta làm mất th́ giờ của nhiều người và gây thất vọng cho ho.. Của đáng tội, anh không hề dùng "bạo lực" để bắt buộc ai làm theo ḿnh cả. Cái xấu của việc Hinh làm không thể nào sánh được với cái nguy hại tầy đ́nh, khủng khiếp mà ông Hồ Chí Minh và đảng của ông đă gây ra cho dân tộc Việt Nam trong rất nhiều thập niên.
Xin quư vị cứ nghĩ lại mà xem! Ông Hồ và đảng của ông đă đi theo chủ nghĩa Marx-Lenin, lợi dụng việc giải phóng dân tộc để cướp chính quyền vào tay ḿnh, rồi bắt dân ta "tiến lên chủ nghĩa xă hội", mà chính ông Hồ và các lănh tụ khác của đảng cũng không ai biết "chủ nghĩa xă hội" đó là cái ǵ. Dù vậy, ông Hồ và đảng ông cứ dùng "chuyên chính vô sản", tức là dùng quyền độc tài của đảng cộng sản kề dao vào cổ mỗi người bắt phải theo, không theo th́ "chuyên chính", tức là cho công an bao vây, theo dơi, bắt bớ, tù đày, quản chế, thậm chí có khi c̣n thủ tiêu bí mật hay lập ṭa án phi pháp để bắn bỏ. Quư vị hăy khách quan xét xem có đúng như vậy không?
Tuân theo "cẩm nang Marx-Lenin", ông Hồ và đảng của ông đă bắt dân chúng "làm cách mạng vô sản", bắt "đấu tranh giai cấp" để giải quyết vấn đề "ai thắng ai" ở miền Bắc nước ta. Cụ thể là "làm cải cách ruộng đất" gây ra biết bao bạo hành, biết bao đau thương cho người dân vô tội, làm đảo lộn cả đạo đức truyền thống khi bắt con cháu "đấu tố" cha mẹ và ông bà, vợ chồng, anh em, bà con "đấu tố" lẫn nhau. (Lố bịch nhất là hiện nay lại xuất những tên "bồi bút", "sử gia", "nhà báo", "nhà văn" được đảng bật đèn xanh cho "tiết lộ những phát hiện đầy cảm động" rằng ông Hồ không tán thành làm cải cách ruộng đất, không tán thành bắn bà địa chủ kháng chiến Nguyễn Thị Năm, không tán thành tỷ lệ 5% địa chủ, không tán thành chính sách đối với các tổ chức "cũ" của đảng, ông đă khóc lóc tại cuộc họp nhân dân thủ đô khi đảng nhận những sai lầm trong cải cách ruộng đất, vân vân và vân vân. Làm như như tuồng ông chưa từng làm chủ tịch đảng cộng sản, chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng ḥa, chưa từng "huấn thị" cho cán bộ, đảng viên, cho các "anh đội", "chị đội" về cải cách ruộng đất!). Tiếp đó, đảng lại bắt nông dân "làm hợp tác hóa nông nghiệp", có nơi c̣n bắt dân chuyển xóm làng từ đồng bằng lên đồi núi để lấy đất sản xuất làm xáo trộn cả cuộc sống an b́nh của người dân. Ở thành thị th́ bắt dân làm "hợp tác hóa thợ thủ công và tiểu thương", thậm chí bắt thợ hớt tóc, dân chữa xe đạp, dân bán hàng rong đều phải tập trung lại một chỗ trong những "tập đoàn", "hợp tác". Vẫn chưa đủ, c̣n bắt "cải tạo xă hội chủ nghĩa công thương nghiệp tư doanh" để tước đoạt tài sản của những người tạo ra của cải xă hội. Vừa phá hoại nền kinh tế đất nước, đảng cộng sản lại vừa triệt hạ nền văn hóa truyền thống của dân tộc bằng việc tự ư loại bỏ văn hóa cổ truyền bị đảng quy là thực dân, phong kiến, tư sản, bằng việc xảo quyệt triệt tiêu các tôn giáo truyền thống, việc "cải tạo trí thức" bắt họ theo ư thức hệ "Marx-Lenin", việc cưỡng ép văn học, nghệ thuật phải cúi đầu sáng tác theo lệnh đảng và dựng lên một nền giáo dục nhồi sọ, ngu dân... Người dân bị đảng tước đoạt mọi quyền tự do, dân chủ mà đảng đă hứa hẹn khi chưa cướp được chính quyền. Cả nước bị đặt dưới một nền "đảng trị" độc tài, nền "cảnh sát trị" cực kỳ khắc nghiệt với chế độ đăng kư hộ khẩu, chế độ tem phiếu, chế độ kỳ thị giai cấp chưa từng thấy trong lịch sử nước nhà. Dưới chế độ "mới", cuộc sống của người dân thật vô cùng bi đát. Những điều vừa nói là sự thật, quư vị đều đă biết rơ, nếu bản thân không "được" nếm trải như người dân thường thấp cổ bé ho.ng. Đó là chưa nói đến biết bao vụ khủng bố đảng đă tiến hành với người dân, như vụ đàn áp đẵm máu nông dân Quỳnh Lưu nổi dậy v́ bất b́nh những bạo hành của cuộc cải cách ruộng đất, vụ án "Nhân Văn - Giai Phẩm" để trấn áp những giáo sư, văn nghệ sĩ, trí thức thèm khát tự do, vụ án "Xét lại ố chống Đảng" để trừng trị những cán bộ đảng viên của đảng không đồng quan điểm với nhóm cầm quyền... Dưới lưỡi gươm "chuyên chính vô sản" của đảng, biết bao sinh mạng đă ngă xuống, biết bao số phận bị giày xéo, biết bao gia đ́nh tan nát, tinh thần tự cường, tự tại của lớp sĩ phu Bắc Hà bị đánh gục. Hơn thế nữa, cả một nền đạo đức truyền thống của dân tộc bị suy đồi, cả một nền văn hóa, văn học, nghệ thuật bị thui chột. Thế mà đảng của quư vị cứ khăng khăng nói là "sự lựa chọn của Bác Hồ là duy nhất đúng đắn"! Hoặc có khi c̣n nói điêu là "nhân dân Việt Nam đă chọn con đường xă hội chủ nghĩa"! Làm như tuồng dân ta có được cái quyền ấy!
Thế vẫn chưa đủ, nấp dưới khẩu hiệu "đấu tranh thống nhất đất nước", ông Hồ và đảng của ông c̣n tiến hành một cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn vô cùng ác liệt trong hàng chục năm để chiếm đoạt miền Nam. Hàng triệu người dân ở cả hai phía đă ngă xuống trên chiến trường, hàng chục triệu người khác bị thương tật suốt đời, bao nhiêu tang tóc đau thương mà toàn dân tộc đă phải gánh chịu trong hàng chục năm ṛng. Chỉ riêng cái mưu đồ "tổng tấn công" hồi Tết Mậu Thân (1968) với câu thơ giục giă "Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!" của ông Hồ (mà báo đảng ngợi ca là: tiếng kèn xung trận) đă làm cho hàng chục ngàn người của cả hai phía phải bỏ mạng oan uổng.
Đến khi chiếm được miền Nam, đảng đă lặp lại mọi bước đi của "chuyên chính vô sản" trên miền Bắc. Lần này th́ đảng công nhiên gọi tên thật của nó, chứ không c̣n che giấu dưới cái tên "chuyên chính dân chủ nhân dân" nữa. Từ việc bắt tập trung hàng mấy chục vạn người đă sống và làm việc dưới chế độ cũ nhốt vào các trại tù rải trên khắp đất nước, đến việc "đánh tư sản mại bản", việc "cải tạo công thương nghiệp", việc "hợp tác hóa nông dân, thợ thủ công, tiểu thương, diêm dân, ngư dân", cho đến việc đày ải dân đi các "khu kinh tế mới", việc triệt tiêu giáo hội các tôn giáo truyền thống, việc cướp đoạt sản phẩm lao động của nông dân... Bao nhiêu đau thương, bao nhiêu tan nát do những việc này gây ra. Đảng càng "tiến nhanh, tiến mạnh lên chủ nghĩa xă hội", càng đẩy cả nước ta vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng, toàn diện, và toàn dân tộc phải chịu cảnh điêu linh đến cùng cực chưa từng thấy. Mấy triệu người phải liều chết chạy khỏi cái "thiên đường xă hội chủ nghĩa"! Trên đường vượt biên, hàng chục vạn sinh mệnh của con dân Việt Nam đă bị chết thảm trong rừng sâu hay dưới đáy biển! Kết quả nổi bật nhất của mấy chục năm dưới quyền cai trị của đảng ông Hồ là Việt Nam ta bị xếp vào hàng những nước nghèo khổ nhất thế giới. Ngày nay, chế độ nước ta do bọn cường hào ác bá mang "thẻ đỏ" làm chủ, nạn tham nhũng, nạn thấp nghiệp, nạn đói nghèo hoành hành làm khốn đốn người dân lao đô.ng.
Chính v́ thế, kẻ viết bài này thiết tha đề nghị với quư vị đại biểu đại hội IX của đảng sắp họp: thay v́ nghe cái báo cáo chính trị đầy hoang tưởng và láo toét của ông tổng Phiêu, đại hội của quư vị nên để th́ giờ đọc lại một lần nữa truyện ngắn Linh Nghiệm, và trên cơ sở nhận thức mới, hăy bàn và quyết định những biện pháp cứu nguy dân tộc và đất nước.
Lẽ nào sau những "bài học lịch sử" đầy nước mắt và xương máu của cả dân tộc trong hàng chục năm trời, mà giờ đây quư vị vẫn c̣n giơ tay biểu quyết hùa theo tập đoàn cầm quyền đang làm ra vẻ mộng du cứ ra rả thốt lên những điều mê sảng chỉ cốt để bảo vệ cái "ghế quyền lực" của họ? Toàn nhân loại đă bước vào thế kỷ 21, cả thế giới đă đổi thay, chủ nghĩa Marx-Lenin đă bị thực tiễn đào thải, chủ nghĩa xă hội đă sụp đổ tan tành, vài nơi chỉ c̣n lại cái "chủ nghĩa giả cầy" mà thôi. Thế th́ lẽ nào quư vị cứ hùa theo tập đoàn thống trị mà hô hoài: kiên tŕ theo chủ nghĩa Marx-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên tŕ định hướng xă hội chủ nghĩa bất di bất dịch? Quư vị đă biết rồi đấy, cả nước ph́ cười khi nghe ông tổng Phiêu phùng mang trợn mắt tuyên bố đanh thépï: dù 10 năm, 50 năm hay 100 năm nữa th́ ông ta và đảng của ông vẫn cứ kiên quyết đi tới chủ nghĩa xă hội!
Chuẩn bị cho đại hội lần này, trong đảng của quư vị có một số đảng viên đầu óc tỉnh táo hơn đă đề nghị đại hội đảng vứt bỏ chủ nghĩa Marx-Lenin ra khỏi cơ sở tư tưởng của đảng và ném vào sọt rác cái mục tiêu chủ nghĩa xă hội đi. Mong rằng quư vị hăy sáng suốt và dũng cảm ủng hộ những đề nghị đó. Và một khi đă ủng hộ những đề nghị đó, th́ quư vị không c̣n lư do ǵ để duy tŕ "chuyên chính vô sản", nguyên tắc tập trung dân chủ và độc quyền lănh đạo của đảng cộng sản, tức là điều 4 Hiến Pháp hiện hành nữa. Và quư vị hăy ra quyết định về việc dân chủ hóa nước nhà, trước nhất là thực hiện nghiêm chỉnh các quyền tự do, dân chủ, các quyền công dân, quyền con người đă được long trọng ghi trong Hiến Pháp, ra quyết định về những biện pháp hữu hiệu chống nạn tham nhũng, nạn cường hào ác bá mới, nhất là trong cán bộ của đảng. Làm được bấy nhiêu việc thiết thực đó, đại hội đảng của quư vị sẽ xứng đáng được ghi vào lịch sử nước nhà như một đại hội dân chủ hóa đất nước. C̣n nếu không th́ đại hội của quư vị chỉ là nơi tán phét để cho bọn tham quyền cố vị đấu đá nhau, tranh giành địa vị chứ chẳng ích ǵ cho nước, cho dân. Mong rằng nhiều người trong quư vị hăy c̣n có lương tâm, c̣n có ḷng yêu nước, thương dân. Xin hăy tỏ rơ ḷng can đảm ngay tại đại hội IX này.
Đầu năm 2001
Thanh Phong
Linh Nghiệm
Trần Huy QuangTuần báo Văn Nghệ (Hà Nội) số 27, tháng 7 năm 1992 (sao đúng nguyên văn).
Hinh là con trai thứ ba trong một gia đ́nh nông dân không nghèo nhưng cũng không giàu có ǵ lắm. Cha anh ta có đỗ đạt, đă từng làm quan, nhưng tính khí thất thường, ḷng đầy ham hố nên quan trên không mặn mà ǵ nên đă bỏ quan, khi đi dạy ở chốn kinh kỳ, khi ngồi bốc thuốc ở vùng sơn cước. Hinh thừa hưởng ở ḍng họ và khí chất của vùng chôn rau cắt rốn cái nết cơ bản cần cho kẻ có hoài băo tham chính là tính đa mưu túc kế, ḷng dạ thật không bao giờ lộ ra mặt, bạn bè cùng lứa không ai dám kết thân làm bằng hữu. Hinh sáng dạ, lại có chí, học đâu biết đó, hai mươi tuổi làm thơ chữ Hán, đọc Rút-xô, Mông-tét-ski-ơ... bằng nguyên bản nhưng Hinh chán học, chỉ nhăm nhăm một dạ xuất ngoại. Đạo học không có đường tắt, mà lập thân bằng con đường học vấn th́ mù mịt, xa vời quá. Bằng văn chương th́ chỉ khi thế cùng lực tận, bất đắc dĩ mà thôi.
Hàng ngày Hinh sống như người nuốt phải quả chùy gai vào bụng, buốt nhói, nhăn nhó, bồn chồn, vừa ngồi đă đứng lên, mới ngủ đă vùng dậy, trán nhăn tối,, mắt xa xăm. Như đang phải ḷng một tiểu thư khuê các...
Nhưng Hinh đâu phải là người dại dột, không bao giờ để phí chí khí, sức lực vào chuyện đàn bà. Vớ vẩn. Chiếm mười trái tim đàn bà đâu có khó nhưng một trái tim nhân loại th́ phải vượt trùng dương. Hinh ngước cái nh́n mong đợi lên bầu trời, hoài vọng bóng dáng một con tàu, t́m kiếm một phép thần thông, mong đợi một dấu vết của cơi Thiện hoặc hơi hướng của miền Cực lạc để đưa về cho chúng sinh.
Tháng ngày như sợi chỉ căng mà ḷng khao khát làm trai hải hồ, khắc khoải mong một phút được quỳ dưới chân bậc Chí Thánh và nói: "Ơn Người, Người là nguồn ánh sáng dẫn dắt chúng con... Lũ chúng sinh con khao khát được gặp Người..."
Thế rồi như sự linh nghiệm của lời nguyện cầu, một đêm giông tố băo bùng, đất trời như trong cơn đau sinh nở, Hinh đă lên chín tầng Thánh địa để được gặp đấng Chí Linh.
Bắt đầu là một ngọn nến, ánh lửa dịu ấm tỏa một quầng sáng h́nh nón. Vầng sáng ấy tỏa hào quang, tia hào quang không thẳng mà có h́nh gấp khúc. Cuối cùng ở trung tâm vầng sáng ấy hiện ra khuôn mặt kiều diễm của một cô gái tóc vàng.
- Kính thưa... Hinh bàng hoàng thốt lên.
- Không phải! Cô gái mỉm cười độ lượng. Tôi chỉ là sứ giả của đấng Lập Đạo. Anh có lời thỉnh cầu ǵ gấp lắm không? Người đang bận, việc hành đạo mới chỉ ở bước khởi đầu...
- Kính thưa, tôi là người của xứ sở Nhọc nhằn tăm tối...
- Thôi anh không cần phải nói, chàng trai ạ, người xứ Nhọc nhằn có khát khao ánh sáng th́ việc hành đạo mới càng được dễ dàng. Đây anh cầm lấy, theo đạo thư này, anh sẽ t́m được chân lư.
Vị sứ giả trao cho Hinh đạo thư quư giá ấy rồi nhỏ dần, nhỏ dần cho đến khi chỉ c̣n như một cái chấm chính giữa vầng hào quang rồi biến mất giữa bao la. Hai tay đỡ cuốn sách trước trán, Hinh vẫn quỳ và thành kính đặt lên đó một cái hôn, rồi anh run run dở ra đọc.
"Hăy đi về phía Nam theo con đường một bên là cây và một bên là nước, cuối con đường có quán bia hơi và thịt chó, đừng vào chốn đam mê ấy và đi thật chậm. Dọc đường sẽ có người hỏi: "Có đi không?" th́ đừng đi. Đó cũng là người cần lao chứ không phải ma quỷ cám dỗ, nhưng phải đành từ chối. Đi tiếp sẽ gặp một ki-ốt sách báo nên rẽ trái, trước mặt đă là vườn hoa nhỏ. Bây giờ anh phải khom người xuống, đi chậm từng bước một, mắt nh́n xuống mặt đất để "t́m cái này". Cứ thế... chỉ cần một lúc sau, anh sẽ có được thiên ha...."
Hinh ấp cuốn đạo thư vào ngực tức tưởi. "Trời ơi, bảo bối, bảo bối..." Hinh sung sướng hét toáng lên. Tiếng anh vang rất to trong đêm và lúc ấy Hinh mới biết ḿnh vừa qua một giấc mơ. Nhưng trời ơi, tại sao những điều anh nung nấu trong tâm can bấy lâu nay lại được giải đáp trong mơ. Anh sung sướng và cảm động đến mức nước mắt giàn giụa. Ôi chúng sinh nhọc nhằn và tăm tối của ta, bảo bối này sẽ soi sáng đường chúng ta đi...
Sáng hôm sau, Hinh thành kính chuẩn bị lên đường. Quần áo tươm tất, mũ miện đàng hoàng. Trước nhà anh có một đại lộ chính Nam, có lẽ đúng là con đường này nên anh dần bước ra đi. Một bên cây và một bên nước, hay một bên rừng và một bên biển? Anh cứ đi, qua vài đoạn phố nữa th́ anh thấy ḿnh đi đúng, con đường men theo cái hồ. Và giữa phố có hàng bia hơi thịt chó mà vài lần anh cũng đă bị cuốn vào đó. Ôi, sự linh nghiệm không sai một dấu phẩy. Đường phố trong veo, lui cui dăm chiếc xe đạp chở kẹo bánh, than tổ ong đi bỏ mối cho các hàng nước vỉa hè, lọc cọc đôi chiếc xích lô cà tàng đi t́m khách. Vài cô điếm vật vờ.
- Có đi không?
Một cô gái điếm rủ rê. Hinh nhớ đến giấc mơ mà thấy lạnh xương sống, trong mơ cũng ba chữ ấy. Đến cuối phố, Hinh thấy một ki-ốt sách báo thật, chủ quán vừa mở cửa. Tại sao có sự kỳ diệu thế này, khi tỉnh anh nào có biết chỗ này có một quán sách? Đi tiếp, gặp một ki-ốt sách báo nên rẽ trái, trước mặt đă là vườn hoa nhỏ. Hinh liền rẽ trái, đi một đoạn qua các cửa hàng bách hóa đă thấy vườn hoa Mùa Xuân.
Kẻ hành đạo không chần chừ đắn đo, đi tới giữa vườn hoa, ḷng như ngây ngất hơi men, một nửa muốn bay lên, một nửa muốn tŕ xuống. Mắt Hinh hoa lên, đâu Thiên Thần, đâu Địa Thánh, không biết con đang đứng giữa Địa đàng hay mặt đất. Rồi anh chợt tỉnh lại... "T́m cái này" là t́m cái ǵ, anh không hiểu nhưng không dám nghi ngờ lời vàng ngọc của đấng Tiên tri. Vườn hoa nằm cạnh đại lộ, lúc này đang vắng hoe, chỉ có mấy ông già tập thể dục muộn, dăm chàng thanh niên đá bóng và một tốp học sinh cấp ba sắp đi qua. Bây giờ anh phải khom người xuống, đi chậm từng bước một, mắt nh́n xuống mặt đất... Hinh vừa cúi lom khom chăm chú t́m kiếm vừa lẩm nhẩm đọc. Anh như bị thôi miên, không biết ḿnh đang t́m cái ǵ, nhưng anh cứ trung thành với lời chỉ giáo, người cúi lom khom, mắt dán xuống đất và từng bước một chậm răi.
Những người qua đường lấy làm la..
Bắt đầu là một nhóm học sinh cấp ba, mấy đứa con trai vốn hiếu kỳ, đi đến và tự hỏi, không biết ông kia t́m cái ǵ nhi?? Chúng không thể tự giải đáp được.
- Anh ơi, anh t́m cái ǵ đấỷ
Hinh mải mê không hề nh́n lên, chỉ buột miệng trả lời:
- T́m cái này.
Đối với chúng, câu trả lời ấy, làm ngứa ngáy chân tay. Nhất định cha này mất nhẫn, dây chuyền hay hạt xoàn ǵ đó thôi, chúng ḿnh mà vớ được th́ hay lắm.
Thế là cả bọn, cặp sách dồn lại một đống, nhảy vào cuộc t́m kiếm. Khi cả một đám người ḅ ra sục sạo t́m kiếm th́ sự lạ tăng lên hàng chục lần. Người đi qua vườn hoa không bao giờ hết, dân lang thang thất nghiệp, dân nhà quê bỏ ra thành phố kiếm cơm, đang đói rách hy vọng vớ được một chút may mắn, những người này đi đến và không thể không hỏi:
- T́m cái ǵ đấỷ
Lần này th́ tụi trẻ con đă mau miệng trả lời:
- T́m cái này.
Câu này đối với người lớn làm ngứa ngáy đầu óc. Thế là họ bỏ cả gồng gánh, xe cộ, nhảy vào quảng trường.
Hỏi tiếp đến...
Bây giờ là dân xích lô, ba gác, dân ăn xin, trẻ mồ côi bán báo, dăm cô điếm, đám bụi đời móc túi nghe tin cũng t́m đến.
- T́m cái ǵ đấỷ
- T́m cái này.
- Mả mẹ chúng nó, giấu như mèo giấu cứt. Nhất định là hạt xoàn, ru bi, có lẽ tối qua, tụi đào đá đỏ qua đây đánh nhau đổ ra b́ đá đỏ không chừng. Mẹ chúng nó, ông mà biết trước, ông rào lại, ông đuổi tất. Ê, ông kia được một viên rồi hả, bắt nộp phạt chúng mày...
Cứ thế...
Và số người hy vọng có một chút no ấm ḅ lê trên vườn hoa để t́m vật báu, đến lúc này đă đông như một đàn kiến.
Hinh chợt nhận ra tiếng ồn của đám đông và anh ngạc nhiên đứng lên nh́n họ, hóa ra thiên hạ đă bu lại xung quanh ḿnh. Một lúc sau anh sẽ có được thiên ha.. Hinh sung sướng đến rơm rớm nước mắt và măn nguyện ra về.
Cái đám đông ấy cứ như ḍng nước trong ḷng sông, trôi đi chứ không cạn. Người đến trước, thất vọng ra về trước, người đến sau, thất vọng ra về sau. "T́m cái này" là cái ǵ th́ không ai biết nhưng cứ hy vọng có chút no ấm mờ mờ phía trước cũng đă hấp dẫn để họ trở thành một ḍng nước.
Trưa.
Rồi chiều.
Và... vẫn c̣n đám đông xúm xít giữa vườn hoa Mùa Xuân./.
Trần Huy Quang